fa رنگین کمان با منشا پراش و امکان‌سنجی طیف‌ سنجی بر مبنای توری‌های شعاعی تخصصی Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:9.0pt;">در این مقاله پراش نور سفید از توری&shy;های شعاعی دامنه&shy;ای به طور نظری و تجربی مورد بررسی قرار می&shy;گیرد. بررسی نظری این&shy;کار مبتنی بر انتگرال فرنل-کیرشهف است. در بخش تجربی کار، نور سفید لامپ هالوژن پس از موازی&shy;سازی از میان توری دامنه&shy;ای شعاعی عبور می&shy;کند. در فواصل مختلف از توری نقش پراش روی صفحه حساس دوربین عکاسی انداخته و بطور دیجیتال ذخیره می&shy;شود.&nbsp; الگوی طرح پراش بدست آمده که به &quot;فرش تالبوت صفحه عرضی&quot; مشهور است، در انتشار شکل ثابتی دارد. وجه بارز این الگوی پراش، وجود ناحیه میانی تقریباً تاریک و حلقه رنگین&shy;کمانی پرنور در مجاورت ناحیه&shy;ی تاریک مرکزی آن است. رنگ&shy; این حلقه&shy;ی&shy;&shy; رنگین&shy;کمانی از بنفش در مجاورت ناحیه تاریک مرکزی تا قرمز با افزایش شعاع تغییر می&shy;کند. ما این پدیده را &quot;رنگین کمان با منشا پراش&quot; نام گذاری می&shy;کنیم. در الگوی طرح پراش در شعاع&shy;های بزرگتر، خود-تصویرهای پره&shy;های توری بطور رنگین دیده می&shy;شوند. نتایج محاسبات نظری و کارهای تجربی با هم سازگارند. با عنایت به تشکیل حلقه پرنور رنگین&shy;کمانی در ناحیه مرکزی الگوی پراش، این پدیده می&shy;تواند برای طیف&shy;سنجی مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></strong><span dir="LTR"></span> In this work we theoretically and experimentally investigate the diffraction of white light beam from the radial amplitude gratings. Theoretical part of the work is resolved with the Fresnel&ndash;Kirchhoff integral. In the experimental part, a collimated wave-front of a white light beam emitting from a halogen lamp source is transmitted through a radial amplitude grating. We digitally record the diffraction pattern in various distances from the grating using a digital camera. The resulted diffraction pattern that is known &quot;Talbot carpet at the transverse plane&quot; has a uniform profile under propagation. The significant aspect of this pattern is the existence of a quite patternless dark area located around the optical axis and an intense rainbow-like ring in the vicinity of the patternless area. The rainbow color changes radially from the violet in the vicinity of the patternless area to red by increasing the radius. We call this phenomena &quot;Diffraction-based rainbow&quot;. In addition, the transverse plane Talbot carpet consists colorful self-images of grating&#39;s spokes at the larger radii. The theoretical calculations and experimental results verify each other completely. The introduced diffraction-based rainbow can be utilized in determining the spectrum of the white source. پراش, توری‌های شعاعی, خود تصویرسازی, طیف سنجی, فرش تالبوت عرضی. Diffraction and gratings, Talbot Carpet and self-imaging, spectrometry. 789 792 http://opsi.ir/browse.php?a_code=A-10-1-1810&slc_lang=fa&sid=1 Seyfollah Rasouli سیف اله رسولی 10031947532846007732 10031947532846007732 Yes Department of Physics, Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS), Zanjan, Iran. دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه، زنجان Saeid Hamzeh looei سعید همزه لویی 10031947532846007733 10031947532846007733 No Department of Physics, Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS), Zanjan, Iran. دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه، زنجان Davud Hebri داود حبری 10031947532846007734 10031947532846007734 No Department of Physics, Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS), Zanjan, Iran. دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه، زنجان